Ce

Seryum (Ce)

Atom numarası 58, atom kütlesi 140,116 u. Lantanit.

Seryum temel bilgileri

Sembol
Ce
Atom numarası
58
Atom kütlesi
140,116 u
Kategori
Lantanit
Periyot
6
Grup
Lantanit/Aktinit serisi
Erime noktası
798 °C (1.468,4 °F · 1.071,15 K)
Kaynama noktası
3443 °C (6.229,4 °F · 3.716,15 K)
Yoğunluk
6,77 g/cm³
Elektron dizilimi
[Xe] 4f¹ 5d¹ 6s²

Seryum, lantanit serisinin en bol bulunan üyesidir -- yer kabuğunda bakırdan bile daha fazla miktarda bulunur.

Gümüşümsü-gri renkli, nispeten yumuşak bir metaldir ve havayla temas ettiğinde kolayca oksitlenir.

'Nadir toprak' olmasına rağmen aslında bol bir element

'Nadir toprak elementleri' adı verilen grubun bir üyesi olmasına rağmen, seryum aslında yer kabuğunda bakır, kurşun ve kalaydan bile daha bol bulunur -- 'nadir' ismi, tarihsel olarak bu elementlerin saf hâlde ayrıştırılmasının zorluğundan gelir, doğal bolluklarından değil.

Bu bolluk, seryumu diğer birçok lantanite göre çok daha uygun fiyatlı ve endüstriyel ölçekte kullanılabilir bir malzeme yapar.

Her çakmağın içindeki kıvılcım

Demir ile seryum karışımından oluşan 'ferroseryum' alaşımı, sert bir yüzeye sürtüldüğünde kolayca kıvılcım çıkarır -- bu özellik onu çakmak taşlarının ve kamp ateşi başlatıcılarının standart malzemesi yapar.

Bu basit ama etkili kıvılcım mekanizması, 20. yüzyıl başından beri neredeyse hiç değişmeden günümüze kadar kullanılmaya devam ediyor.

Seryum nerelerde kullanılır?

  • Otomobil katalitik konvertörlerinde
  • Kendini temizleyen fırın camlarında (katalitik oksidasyon)
  • Çakmak taşlarında (demir-seryum alaşımı, sürtününce kıvılcım çıkarır)
  • Cam parlatma tozlarında

Seryum tarih çizelgesi

  1. Berzelius, Hisinger ve Klaproth'un keşfi

    İsveç ve Almanya'da eşzamanlı olarak yürütülen çalışmalarla seryum keşfedildi ve yeni bulunan Ceres asteroidine ithafen adlandırıldı.

Kaynaklar

Atom kütleleri IUPAC'ın (Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği) standart atom ağırlıkları tablosuna dayanır.

← Periyodik tabloya dön