Büyük Daire Mesafesi Hesaplama

İki noktanın enlem ve boylamını gir: Haversine formülüyle aralarındaki en kısa küre-üzeri (büyük daire) mesafeyi ve başlangıç rotasını anında hesapla.

Büyük Daire Mesafesi49,3 deniz mili
Kilometre Karşılığı91,4 km
Başlangıç Rotası (Initial Bearing)175,6°

Kuzey enlemleri ve doğu boylamları pozitif, güney enlemleri ve batı boylamları negatif olarak gir (örn. 40,19°K = 40.19, 29,06°D = 29.06). Başlangıç rotası, büyük daire üzerinde seyrederken sürekli değişir; bu değer yalnızca kalkış anındaki rotadır.

Büyük daire mesafesi nasıl hesaplanır?

Haversine formülü kullanılır — iki nokta arasındaki merkezi açıyı bulan, kürenin tam geometrisine dayanan (yaklaşık değil) bir formüldür:

a = sin²(Δφ/2) + cos φ1 × cos φ2 × sin²(Δλ/2)
c = 2 × atan2(√a, √(1−a))

Küre üzerinde 1 yay dakikası tanım gereği tam olarak 1 deniz miline eşit olduğu için, mesafe doğrudan c (derece) × 60 ile deniz mili cinsinden bulunur.

Sık Sorulan Sorular

Büyük daire (great circle) rotası nedir, neden kullanılır?
Büyük daire rotası, Dünya'nın küresel yüzeyinde iki nokta arasındaki en kısa yoldur. Uzun okyanus geçişlerinde ve uzun menzilli uçuşlarda, sabit pusula rotası (rhumb line) izlemek yerine büyük daire rotası izlemek belirgin şekilde daha az mesafe gerektirir.

Büyük daire rotasında rota neden sürekli değişir?
Büyük daire, düz bir çizgi değil kavisli bir hattır; bu yüzden bu rotayı izleyen bir gemi/uçak sabit bir pusula yönü tutamaz, rotasını sürekli küçük adımlarla güncellemesi gerekir.

İlgili araçlar

Diğer kaptan araçları için Kaptan Araçları, pilot araçları için Pilot Araçları sayfasına bakabilirsin.

Kaynaklar

Haversine formülü, küresel trigonometrinin standart, kesin bir uygulamasıdır ve seyir/navigasyon yazılımlarında yaygın kullanılır. Gerçek Dünya tam bir küre olmadığı (hafif basık elipsoit) için çok uzun mesafelerde küçük bir sapma olabilir; hassas navigasyon için sertifikalı ekipman kullanılmalıdır.