Lantan temel bilgileri
- Sembol
- La
- Atom numarası
- 57
- Atom kütlesi
- 138,905 u
- Kategori
- Lantanit
- Periyot
- 6
- Grup
- Lantanit/Aktinit serisi
- Erime noktası
- 920 °C (1.688 °F · 1.193,15 K)
- Kaynama noktası
- 3464 °C (6.267,2 °F · 3.737,15 K)
- Yoğunluk
- 6,145 g/cm³
- Elektron dizilimi
- [Xe] 5d¹ 6s²
Lantan, yumuşak, gümüşümsü-beyaz renkli bir metaldir ve adını 15 elementten oluşan lantanit serisine veren, bu serinin ilk üyesidir.
Havayla temas ettiğinde hızla oksitlenir ve nispeten kararlı, kimyasal olarak nadir toprak elementleri grubuna aittir.
'Gizli kalan' anlamına gelen isim
Lantan adı, Yunanca 'gizlenmek, saklanmak' anlamına gelen 'lanthanein' kelimesinden gelir -- çünkü uzun süre seryum bileşiklerinin içinde gizlenmiş hâlde kaldı ve ancak dikkatli kimyasal ayrıştırmayla ortaya çıkarılabildi.
Bu isimlendirme, kendisinden sonra keşfedilen 14 elementten oluşan tüm 'lantanit' serisine de adını verdi -- periyodik tabloda kendine ait özel bir satırı olan bu grubun öncüsü oldu.
Kameraların net görüntüsünün arkasındaki cam
Lantan oksit eklenerek üretilen özel cam, yüksek kırılma indisi ve düşük renk sapması (dispersiyon) sayesinde çok daha ince ve hafif, ama optik olarak keskin mercekler üretilmesini sağlar.
Bu özellik, lantan camını yüksek kaliteli fotoğraf makinesi lenslerinde ve bilimsel optik cihazlarda vazgeçilmez bir malzeme yapar.
Lantan nerelerde kullanılır?
- Kamera ve teleskop merceklerinde (yüksek kırılma indisli lantan camı)
- Nikel-metal hidrit (NiMH) şarj edilebilir pillerde (hibrit araçlarda)
- Petrol rafinerilerinde katalitik kraking katalizörü olarak
- Karbon ark aydınlatma ve stüdyo projeksiyon lambalarında
Lantan tarih çizelgesi
Mosander'in keşfi
Carl Gustaf Mosander, seryum nitrat örneklerini incelerken gizlenmiş yeni bir element keşfetti.
Kaynaklar
Atom kütleleri IUPAC'ın (Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği) standart atom ağırlıkları tablosuna dayanır.
← Periyodik tabloya dön