Praseodim temel bilgileri
- Sembol
- Pr
- Atom numarası
- 59
- Atom kütlesi
- 140,908 u
- Kategori
- Lantanit
- Periyot
- 6
- Grup
- Lantanit/Aktinit serisi
- Erime noktası
- 931 °C (1.707,8 °F · 1.204,15 K)
- Kaynama noktası
- 3520 °C (6.368 °F · 3.793,15 K)
- Yoğunluk
- 6,77 g/cm³
- Elektron dizilimi
- [Xe] 4f³ 6s²
Praseodim, yumuşak, gümüşümsü-sarı renkli bir lantanit metalidir; havayla temas ettiğinde yeşilimsi bir oksit tabakasıyla kaplanır.
Adını, ayrıştırıldığı karışık mineralin rengine ve bir 'ikiz' elementten ayrılma hikâyesine borçludur.
Yanlışlıkla tek sanılan 'ikiz' elementin gerçek yüzü
19. yüzyılda kimyagerler, 'didim' adını verdikleri bir elementin var olduğuna inanıyordu; ancak Carl Auer von Welsbach, 1885'te bu maddenin aslında birbirine çok benzeyen iki farklı elementin karışımı olduğunu kanıtladı.
Bu iki elementten biri, yeşilimsi tuzları nedeniyle Yunanca 'pırasa yeşili ikiz' anlamına gelen 'praseodim' adını aldı; diğeri ise neodim oldu.
Kaynakçıların gözünü koruyan yeşilimsi cam
Praseodim ve neodim içeren özel 'didim camı', sodyum buharının yaydığı parlak sarı ışığı süzerek cam üfleyicileri ve kaynakçıları göz yorgunluğu ve olası hasardan korur.
Bu koruyucu gözlükler, günümüzde hâlâ endüstriyel cam işleme atölyelerinde standart güvenlik ekipmanı olarak kullanılmaya devam ediyor.
Praseodim nerelerde kullanılır?
- Uçak motoru alaşımlarında (magnezyumla birlikte, yüksek sıcaklık dayanımı için)
- Didim güvenlik gözlüklerinde (cam üfleyicileri ve kaynakçıları için)
- Bazı lazer kristallerinde
- Seramik pigmentlerinde sarı renk verici olarak
Praseodim tarih çizelgesi
Von Welsbach'ın ayrıştırması
Carl Auer von Welsbach, 'didim'in aslında praseodim ve neodim adlı iki ayrı element olduğunu kanıtladı.
İlgili elementler
Kaynaklar
Atom kütleleri IUPAC'ın (Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği) standart atom ağırlıkları tablosuna dayanır.
← Periyodik tabloya dön