Neodim temel bilgileri
- Sembol
- Nd
- Atom numarası
- 60
- Atom kütlesi
- 144,242 u
- Kategori
- Lantanit
- Periyot
- 6
- Grup
- Lantanit/Aktinit serisi
- Erime noktası
- 1021 °C (1.869,8 °F · 1.294,15 K)
- Kaynama noktası
- 3074 °C (5.565,2 °F · 3.347,15 K)
- Yoğunluk
- 7,01 g/cm³
- Elektron dizilimi
- [Xe] 4f⁴ 6s²
Neodim, parlak gümüşümsü renkli bir lantanit metalidir ve bilinen en güçlü kalıcı mıknatısların üretiminde kullanılan kritik bir hammaddedir.
Havayla temas ettiğinde hızla oksitlenerek renk değiştirir; bu yüzden genellikle koruyucu kaplamalarla kullanılır.
Cebindeki en güçlü mıknatısın gizli kahramanı
Neodim-demir-bor alaşımından yapılan mıknatıslar, aynı boyuttaki diğer mıknatıs türlerinden çok daha güçlü manyetik alan üretebilir -- bu, kulaklıklardan sabit disklere, elektrikli araç motorlarından rüzgar türbinlerine kadar sayısız modern teknolojinin küçük ve güçlü olmasını mümkün kılar.
Elektrikli araçlara ve yenilenebilir enerjiye artan küresel geçiş, neodim talebini son yıllarda önemli ölçüde artırmıştır.
Praseodimin ayrılmaz ikizi
Neodim, praseodimle birlikte 'didim' adı verilen karışımdan aynı araştırma sürecinde ayrıştırıldı; bu ortak köken, iki elementin adlarındaki 'didim' bağlantısında hâlâ görülebilir (praseodim = 'yeşil didim', neodim = 'yeni didim').
Bu tarihsel bağ, günümüzde de sürüyor: iki element genellikle aynı cevherlerde birlikte bulunur ve madencilik/ayrıştırma süreçlerinde birlikte işlenir.
Neodim nerelerde kullanılır?
- Neodim-demir-bor (NdFeB) kalıcı mıknatıslarında (kulaklık, sabit disk, elektrikli araç motoru)
- Rüzgar türbini jeneratörlerinde
- Nd:YAG lazerlerinde (cerrahi ve endüstriyel kesim)
- Cam ve seramik boyamada mor-pembe renk verici olarak
Neodim tarih çizelgesi
Von Welsbach'ın ayrıştırması
Carl Auer von Welsbach, 'didim' karışımından neodim ve praseodimi ayrı elementler olarak ayrıştırdı.
NdFeB mıknatısının icadı
General Motors ve Sumitomo Special Metals bağımsız olarak, o zamana kadarki en güçlü kalıcı mıknatıs türünü geliştirdi.
İlgili elementler
Kaynaklar
Atom kütleleri IUPAC'ın (Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği) standart atom ağırlıkları tablosuna dayanır.
← Periyodik tabloya dön