Hafniyum temel bilgileri
- Sembol
- Hf
- Atom numarası
- 72
- Atom kütlesi
- 178,49 u
- Kategori
- Geçiş metali
- Periyot
- 6
- Grup
- 4
- Erime noktası
- 2233 °C (4.051,4 °F · 2.506,15 K)
- Kaynama noktası
- 4603 °C (8.317,4 °F · 4.876,15 K)
- Yoğunluk
- 13,31 g/cm³
- Elektron dizilimi
- [Xe] 4f¹⁴ 5d² 6s²
Hafniyum, parlak, gümüşümsü-gri renkli, korozyona dayanıklı bir geçiş metalidir; kimyasal davranışı zirkonyuma çarpıcı biçimde benzer.
Bu yakın benzerlik nedeniyle doğal zirkonyum cevherlerinde her zaman eser miktarda hafniyum bulunur ve ikisinin ayrıştırılması özel işlemler gerektirir.
Bohr'un teorisiyle önceden tahmin edilen keşif
Niels Bohr'un geliştirdiği atom modeli, 72 numaralı elementin zirkonyum cevherlerinde bulunması gerektiğini öngörüyordu; Coster ve Hevesy bu tahmine dayanarak Kopenhag'daki zirkonyum örneklerini inceleyip elementi gerçekten buldular.
Element, keşfedildiği şehre saygı olarak Kopenhag'ın Latince adı 'Hafnia'dan adını aldı; bu, teorik fizik tahmininin doğrudan bir elementin keşfine yol açtığı nadir ve etkileyici örneklerden biridir.
Zirkonyumun tam tersi: nötronları emen ikiz
Zirkonyum, nötronları neredeyse hiç soğurmadığı için nükleer yakıt çubuğu kaplamasında idealken, hafniyum tam tersine nötronları çok güçlü biçimde soğurur -- bu yüzden nükleer reaktörlerde zincirleme tepkimeyi durdurmak veya yavaşlatmak için kullanılan kontrol çubuklarında tercih edilir.
Bu zıt davranış, denizaltı nükleer reaktörlerinde hafniyum bazlı kontrol çubuklarının özellikle değerli olmasını sağlar, çünkü uzun ömürlü ve güvenilir bir kontrol mekanizması sunar.
Hafniyum nerelerde kullanılır?
- Nükleer reaktör kontrol çubuklarında (güçlü nötron soğurucu olarak)
- Modern bilgisayar işlemcilerinde yalıtkan katman malzemesi olarak
- Plazma kesim torçlarının elektrotlarında
- Yüksek sıcaklığa dayanıklı süper alaşımlarda
Hafniyum tarih çizelgesi
Coster ve Hevesy'nin keşfi
Bohr'un atom teorisinin öngörüleri doğrultusunda, zirkonyum cevherlerinde hafniyum tespit edildi.
İlgili elementler
Kaynaklar
Atom kütleleri IUPAC'ın (Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği) standart atom ağırlıkları tablosuna dayanır.
← Periyodik tabloya dön