Pt

Platin (Pt)

Atom numarası 78, atom kütlesi 195,085 u. Geçiş metali.

Platin temel bilgileri

Sembol
Pt
Atom numarası
78
Atom kütlesi
195,085 u
Kategori
Geçiş metali
Periyot
6
Grup
10
Erime noktası
1768,3 °C (3.214,9 °F · 2.041,45 K)
Kaynama noktası
3825 °C (6.917 °F · 4.098,15 K)
Yoğunluk
21,45 g/cm³
Elektron dizilimi
[Xe] 4f¹⁴ 5d⁹ 6s¹

Platin, gümüşümsü-beyaz renkli, son derece kararlı, korozyona neredeyse tamamen dirençli değerli bir geçiş metalidir.

Avrupalılar tarafından 'keşfedilmeden' çok önce, Güney Amerika'nın yerli halkları tarafından binlerce yıldır işlenip kullanılıyordu.

İspanyolların 'değersiz gümüş' diye küçümsediği metal

İspanyol kaşifler, Güney Amerika'da altın ararken karşılaştıkları bu ağır, beyaz metali başlangıçta değersiz bir 'yarı olgunlaşmış gümüş' olarak gördüler ve ona küçümseyici biçimde 'platina' (küçük gümüş) adını verdiler -- hatta bazen altını saflaştırırken atılması gereken bir sorun olarak bile görülüyordu.

Oysa Ekvador ve Kolombiya'daki yerli halklar, platini binlerce yıldır işleyerek süs eşyaları üretiyordu; Avrupa bu metalin gerçek değerini ancak 18. yüzyılın ortalarında anlayabildi.

Kimyasal olarak neredeyse dokunulmaz

Platin, güçlü asitlerin çoğuna, oksijene ve yüksek sıcaklıklara karşı olağanüstü dirençlidir -- yalnızca 'aqua regia' adı verilen özel bir asit karışımı onu çözebilir.

Bu kimyasal kararlılık, onu hem laboratuvar ekipmanlarında hem de yüzyıllar boyunca solmadan kalması gereken mücevheratta ideal bir malzeme yapar.

Platin nerelerde kullanılır?

  • Otomobil katalitik konvertörlerinde
  • Mücevheratta (yüksek saflık ve parlaklığı sayesinde)
  • Laboratuvar ekipmanlarında (kroze, elektrot gibi kimyasal olarak inert malzemeler)
  • Kanser tedavisinde kullanılan bazı kemoterapi ilaçlarında (cisplatin)

Platin tarih çizelgesi

  1. Avrupa'ya tanıtılması

    İspanyol bilim insanı Antonio de Ulloa, Güney Amerika'daki gözlemlerini Avrupa bilim çevrelerine aktardı.

  2. Ayrı bir element olarak tanınması

    William Brownrigg'in çalışmalarıyla platin, Kraliyet Cemiyeti'nde resmî olarak yeni bir element olarak tanıtıldı.

İlgili elementler

Kaynaklar

Atom kütleleri IUPAC'ın (Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği) standart atom ağırlıkları tablosuna dayanır.

← Periyodik tabloya dön