Osmiyum temel bilgileri
- Sembol
- Os
- Atom numarası
- 76
- Atom kütlesi
- 190,23 u
- Kategori
- Geçiş metali
- Periyot
- 6
- Grup
- 8
- Erime noktası
- 3033 °C (5.491,4 °F · 3.306,15 K)
- Kaynama noktası
- 5012 °C (9.053,6 °F · 5.285,15 K)
- Yoğunluk
- 22,59 g/cm³
- Elektron dizilimi
- [Xe] 4f¹⁴ 5d⁶ 6s²
Osmiyum, mavimsi-gri renkli, doğal olarak bulunan elementler arasında en yoğun olanıdır.
Aşırı sertliği ve gevrekliği nedeniyle saf hâlde işlenmesi zor olduğundan, genellikle diğer platin grubu metalleriyle alaşım hâlinde kullanılır.
Bilinen en yoğun doğal element
Osmiyum, 22,59 g/cm³ yoğunluğuyla doğal olarak bulunan elementler arasında en yoğun olanıdır -- aynı boyuttaki bir osmiyum parçası, sudan yaklaşık 22,6 kat daha ağırdır.
İridyumla neredeyse baş başa giden bu rekor yoğunluk, ölçüm yöntemine bağlı olarak hangisinin 'en yoğun' unvanını taşıdığı konusunda bilim insanları arasında hâlâ küçük bir tartışma konusudur.
Adını kokusundan alan tehlikeli element
Osmiyum adı, Yunanca 'koku' anlamına gelen 'osme' kelimesinden gelir -- çünkü hava ile temas ettiğinde oluşan osmiyum tetroksit bileşiği, keskin ve son derece rahatsız edici bir koku yayar.
Bu bileşik aynı zamanda oldukça toksiktir ve gözlere zarar verebilir; bu yüzden saf osmiyumla çalışmak özel laboratuvar önlemleri gerektirir.
Osmiyum nerelerde kullanılır?
- Dolma kalem uçlarında (osmiyum-iridyum alaşımı, aşınma direnci için)
- Elektrik kontaklarında ve fonograf iğnelerinde (tarihsel kullanım)
- Bazı cerrahi implant bileşenlerinde
- Kimyasal analizlerde osmiyum tetroksit olarak doku boyama maddesi
Osmiyum tarih çizelgesi
Tennant'ın keşfi
Smithson Tennant, ham platin cevherinin çözünmeyen siyah kalıntısında osmiyum ve iridyumu aynı anda keşfetti.
İlgili elementler
Kaynaklar
Atom kütleleri IUPAC'ın (Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği) standart atom ağırlıkları tablosuna dayanır.
← Periyodik tabloya dön