Kripton temel bilgileri
- Sembol
- Kr
- Atom numarası
- 36
- Atom kütlesi
- 83,798 u
- Kategori
- Soy gaz
- Periyot
- 4
- Grup
- 18
- Erime noktası
- -157,36 °C (-251,2 °F · 115,79 K)
- Kaynama noktası
- -153,22 °C (-243,8 °F · 119,93 K)
- Yoğunluk
- 0,003749 (gaz) g/cm³
- Elektron dizilimi
- [Ar] 3d¹⁰ 4s² 4p⁶
Kripton, atmosferde eser miktarda bulunan, kimyasal olarak neredeyse tamamen inert bir soy gazdır -- adı Yunanca 'gizli' anlamına gelen 'kryptos'tan gelir.
1960'tan 1983'e kadar, metre biriminin resmî tanımı kripton-86 atomunun yaydığı ışığın dalga boyuna dayanıyordu.
Süpermen'in gezegeniyle bir ilgisi var mı?
1938'de yaratılan Süpermen çizgi romanlarındaki kurgusal 'Kripton' gezegeni, gerçek element kriptondan sadece ismini ödünç almıştır -- yazarlar, kulağa bilimsel ve egzotik gelen bir isim ararken periyodik tablodaki bu az bilinen soy gazı seçmiştir.
Element ile kurgusal gezegen arasında bilimsel bir bağlantı yoktur, ama bu isim benzerliği kriptonu popüler kültürde en çok tanınan element isimlerinden biri hâline getirmiştir.
Metrenin bir zamanlar kripton'a bağlı olması
1960'tan 1983'e kadar bir metre, kripton-86 atomunun turuncu-kırmızı ışığının belirli sayıda dalga boyu uzunluğuna eşit olarak tanımlanıyordu -- bu, fiziksel bir metal çubuğa dayanan eski tanımdan çok daha hassas ve her yerde yeniden üretilebilir bir referanstı.
1983'te bu tanım, ışığın boşluktaki hızına dayanan günümüzdeki tanımla değiştirildi, ama kripton bir dönem uzunluğun evrensel referansı olma onurunu taşıdı.
Kripton nerelerde kullanılır?
- Yüksek performanslı ampullerde dolgu gazı (kripton ampuller)
- Fotoğraf flaşlarında ve stroboskop lambalarında
- Kripton-flor eksimer lazerlerinde (endüstriyel/tıbbi kesim)
- 1960-1983 arasında metre biriminin resmî referansı olarak (tarihsel)
Kripton tarih çizelgesi
Ramsay ve Travers'ın keşfi
William Ramsay ve Morris Travers, sıvı havayı damıtarak kriptonu keşfetti.
Metrenin kripton tanımı
Metre birimi, kripton-86 atomunun yaydığı ışığın dalga boyuna dayanan hassas bir tanımla yeniden tanımlandı.
İlgili elementler
Kaynaklar
Atom kütleleri IUPAC'ın (Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği) standart atom ağırlıkları tablosuna dayanır.
← Periyodik tabloya dön