Hesaplama Araçları
- Has Altın ve Gümüş Hesaplama — gram ve ayar (milyem) girerek saf metal içeriğini hesapla, farklı ayarlarda parça karıştır.
- Altın Ayar Dönüşümleri — 24, 22, 18 ve 14 ayar arasında doğrudan gram dönüşümü.
- Gümüş Ayar Dönüşümleri — 999, 925 (sterlin), 900 ve 800 ayar arasında doğrudan gram dönüşümü.
- Gram ↔ Troy Ons — kıymetli maden ticaretinin uluslararası birimi.
- Gram ↔ Karat — elmas ve mücevher taşı ağırlığı.
- Dirhem ↔ Gram — Osmanlı dönemi kütle birimi.
Altın Ayar - Milyem - Yüzde Karşılık Tablosu
| Ayar | Milyem | Saf Altın Yüzdesi | Yaygın Kullanım |
|---|---|---|---|
| 24 Ayar | 999 milyem | %99,9 | Külçe, yatırımlık altın |
| 22 Ayar | 916 milyem | %91,6 | Bilezik, geleneksel takı |
| 18 Ayar | 750 milyem | %75,0 | Yüzük, kolye, günlük takı |
| 14 Ayar | 585 milyem | %58,3 | Ekonomik takı, ABD/Avrupa pazarı |
| 9 Ayar | 375 milyem | %37,5 | Bazı Avrupa ülkelerinde ekonomik takı |
| 8 Ayar | 333 milyem | %33,3 | En düşük yasal altın ayarı (bazı ülkelerde) |
Gümüş Ayar Standartları Tablosu
| Ayar (Milyem) | Yaygın Adı | Saf Gümüş Yüzdesi | Yaygın Kullanım |
|---|---|---|---|
| 999 Ayar | Saf Gümüş (Fine Silver) | %99,9 | Külçe, yatırımlık gümüş |
| 925 Ayar | Sterlin Gümüş (Sterling Silver) | %92,5 | Takı, yüzük, gümüş sofra takımı |
| 900 Ayar | Sikke Gümüşü (Coin Silver) | %90,0 | Tarihi madeni paralar, bazı geleneksel eşyalar |
| 800 Ayar | — | %80,0 | Geleneksel/antika gümüş eşyalar |
Kuyumculukta kullanılan birimler
Gram, kuyumculukta en yaygın ağırlık birimidir. Ancak bazı özel durumlarda farklı birimlerle de karşılaşılır: Troy ons, altın-gümüş ticaretinin uluslararası birimidir ve günlük hayatta bilinen ons'tan (avoirdupois) farklıdır. Karat, elmas ve mücevher taşı ağırlığını ifade eder (1 karat = 0,2 gram) — altın ayarındaki "karat" kavramıyla karıştırılmamalıdır. Dirhem ise Osmanlı döneminden kalma, günümüzde bazı kuyumcu esnafının hâlâ aşina olduğu geleneksel bir birimdir.
Sık Sorulan Sorular
Kuyumculukta ayar ve milyem arasındaki fark nedir?
Ayar, altında 24 birim üzerinden saflığı ifade eder (24 ayar = tam saf altın). Milyem ise binde (‰) cinsinden saflıktır ve hem altın hem gümüşte kullanılır; 22 ayar = 916 milyem, 18 ayar = 750 milyem gibi. Gümüşte günlük kullanımda doğrudan milyem değeri söylenir (925 ayar gümüş gibi), 24'lük ayar sistemi kullanılmaz.
Has altın/gümüş nasıl hesaplanır?
Has Gram = Brüt Gram × (Milyem / 1000). Örneğin 10 gram 22 ayar (916 milyem) altının has değeri 10 × 0,916 = 9,16 gramdır. Bu hesabı Has Hesaplama aracımızda otomatik yapabilirsin.
Kıymetli maden ticaretinde neden troy ons kullanılır?
Troy ons (31,1034768 g), altın-gümüş-platin gibi kıymetli madenlerin uluslararası piyasalarda (Londra Külçe Piyasası dahil) tartıldığı resmî birimdir. Günlük hayatta bilinen "ons" (avoirdupois ons, 28,35 g) ile karıştırılmamalıdır — ikisi farklı ağırlıklardır.
Kaynaklar
Ayar/milyem karşılıkları ve saflık standartları, kuyumculukta yaygın kullanılan uluslararası has (fineness) standartlarına dayanmaktadır. Resmî damga/ayar tespiti için her zaman yetkili bir ayar tespit merkezine (probe/mihenk) başvurulmalıdır — bu sayfa yalnızca referans ve hesaplama amaçlıdır.