Has değeri nasıl hesaplanır?
Has hesaplama, bir alaşımın brüt ağırlığının ne kadarının saf metal olduğunu bulur: Has Gram = Brüt Gram × (Milyem / 1000). Örneğin 10 gram 18 ayar (750 milyem) altının has değeri 10 × 0,750 = 7,5 gramdır; kalan 2,5 gram gümüş, bakır gibi katkı metalidir.
Alaşım karıştırma (birden fazla bileşen)
Farklı ayarlarda birkaç parçayı eritip tek bir alaşım oluşturacaksan, sonuç ayarı basit ortalama değil, ağırlıklı ortalamadır: her bileşenin has gramı toplanır, toplam ağırlığa bölünüp 1000 ile çarpılır — Sonuç Milyem = (Σ Has Gram / Σ Brüt Gram) × 1000. Bu, kuyumcuların hurda altın/gümüşü yeniden ayarlarken kullandığı standart yöntemdir.
Ayar ve milyem tablosu
Altında yaygın ayarlar: 24 ayar (999 milyem, saf altın), 22 ayar (916 milyem), 18 ayar (750 milyem), 14 ayar (585 milyem), 8 ayar (333 milyem). Gümüşte ise doğrudan milyem değeri kullanılır: 999 (saf gümüş), 925 (sterlin gümüş), 900 ve 800 ayar en yaygın standartlardır. Bu değerleri "Hızlı seç" menüsünden doğrudan seçebilirsin.
Sık Sorulan Sorular
Has altın/gümüş ne demek?
Has, bir alaşımın içindeki saf metal miktarını ifade eder. Örneğin 10 gram 22 ayar (916 milyem) altının has değeri 10 × 0,916 = 9,16 gramdır; kalan kısım gümüş veya bakır gibi katkı metalidir.
Farklı ayarlarda hurda altın/gümüş karıştırırsam sonuç ayarı nasıl bulunur?
Her bileşenin gramını milyemiyle çarpıp toplarsın (toplam has), sonra toplam ağırlığa bölüp 1000 ile çarparsın. Araç bunu otomatik yapar: birden fazla bileşen eklediğinde ağırlıklı ortalama ile sonuç ayarı hesaplanır.
Ayar ile milyem arasındaki fark nedir?
Ayar, altında 24 birim üzerinden saflığı ifade eder (24 ayar = tam saf). Milyem ise binde (‰) cinsinden ifade edilen saflıktır ve hem altın hem gümüşte kullanılabilir; 22 ayar = 916 milyem, 18 ayar = 750 milyem gibi.
Eski/hurda altınımı yeni takıyla değiştirirken ayar farkı nasıl hesaplanır?
Elindeki hurda parçanın gramını ve ayarını (milyemini), almak istediğin yeni parçanın ayarıyla birlikte Has Hesaplama aracına gir; ikisini "bileşen" olarak ekleyip has (saf) içerikleri karşılaştırabilir, ya da hurdanı yeni ayara eritmek için gereken karışımı hesaplayabilirsin. Bu araç yalnızca ayar/milyem matematiği yapar, güncel gram altın fiyatını içermez.
İlgili araçlar
Sabit ayarlar arasında (24/22/18/14 ayar altın veya 999/925/900/800 ayar gümüş) doğrudan gram dönüşümü için Altın Ayar Dönüşümleri ve Gümüş Ayar Dönüşümleri sayfalarına bakabilirsin. Bu araç ise onlardan farklı olarak serbest milyem girişine ve birden fazla bileşeni karıştırma hesabına izin verir. Kuyumculukla ilgili tüm araçları ve referans tabloları tek sayfada görmek için Kuyumcu Araçları sayfasına bakabilirsin.
Kaynaklar
Ayar/milyem karşılıkları, kuyumculukta yaygın kullanılan uluslararası has (fineness) standartlarına dayanmaktadır. Resmî damga/ayar tespiti için her zaman yetkili bir ayar tespit merkezine (probe/mihenk) başvurulmalıdır — bu araç yalnızca matematiksel bir hesap sunar.