Kurşun temel bilgileri
- Sembol
- Pb
- Atom numarası
- 82
- Atom kütlesi
- 207,2 u
- Kategori
- Diğer metal
- Periyot
- 6
- Grup
- 14
- Erime noktası
- 327,46 °C (621,4 °F · 600,61 K)
- Kaynama noktası
- 1749 °C (3.180,2 °F · 2.022,15 K)
- Yoğunluk
- 11,34 g/cm³
- Elektron dizilimi
- [Xe] 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s² 6p²
Kurşun, yumuşak, kolay şekillendirilebilen, mavimsi-gri renkli, yüksek yoğunluklu bir post-geçiş metalidir.
Binlerce yıldır işlenen en eski metallerden biri olmasına rağmen, toksik etkileri nedeniyle günümüzde kullanımı ciddi biçimde kısıtlanmıştır.
Roma İmparatorluğu'nun su borularındaki gölge
Roma İmparatorluğu, su şebekesinde ve bazı şarap tatlandırma yöntemlerinde yaygın biçimde kurşun kullandı; bazı tarihçiler, kronik kurşun zehirlenmesinin Roma'nın üst sınıfları arasında sağlık sorunlarına ve hatta imparatorluğun çöküşüne katkıda bulunmuş olabileceğini öne sürer -- ancak bu teori bilim insanları arasında hâlâ tartışmalıdır.
Kesin olan şu ki, Romalılar kurşunun tatlandırıcı ve koruyucu özelliklerinden faydalanıyordu, oysa bugün bu kullanımın ciddi bir sağlık riski taşıdığını biliyoruz.
Benzinden çıkarılan zehir
1920'lerden itibaren motor vuruntusunu azaltmak için benzine tetraetil kurşun eklenmesi, onlarca yıl boyunca dünya çapında hava kirliliğinin en büyük kaynaklarından biri oldu.
Jeokimyager Clair Patterson'ın 1960'larda yürüttüğü öncü araştırmalar, atmosferdeki kurşun düzeyinin endüstri öncesi döneme göre binlerce kat arttığını kanıtlayarak kurşunlu benzinin dünya çapında aşamalı olarak yasaklanmasına giden sürecin bilimsel temelini oluşturdu.
Kurşun nerelerde kullanılır?
- Kurşun-asit akülerde (otomobil aküleri)
- Radyasyon kalkanlarında (röntgen önlükleri, nükleer tesisler)
- Ağırlık ve denge malzemelerinde (dalış kemerleri, balıkçılık ağırlıkları)
- Bazı özel cam türlerinde (kristal cam)
Kurşun tarih çizelgesi
Roma su sistemlerinde kullanım
Roma İmparatorluğu, kurşun borularla geniş çaplı su dağıtım sistemleri inşa etti.
ABD'de kurşunlu benzinin aşamalı yasaklanması
Clair Patterson'ın araştırmalarının da katkısıyla, ABD'de kurşunlu benzin kullanımı aşamalı olarak sona erdirildi.
İlgili elementler
Kaynaklar
Atom kütleleri IUPAC'ın (Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği) standart atom ağırlıkları tablosuna dayanır.
← Periyodik tabloya dön