Disprozyum temel bilgileri
- Sembol
- Dy
- Atom numarası
- 66
- Atom kütlesi
- 162,5 u
- Kategori
- Lantanit
- Periyot
- 6
- Grup
- Lantanit/Aktinit serisi
- Erime noktası
- 1412 °C (2.573,6 °F · 1.685,15 K)
- Kaynama noktası
- 2567 °C (4.652,6 °F · 2.840,15 K)
- Yoğunluk
- 8,54 g/cm³
- Elektron dizilimi
- [Xe] 4f¹⁰ 6s²
Disprozyum, parlak, gümüşümsü renkli bir lantanit metalidir ve bilinen elementler arasında düşük sıcaklıklarda en güçlü manyetik özelliklere sahip olanlardan biridir.
Adı, ayrıştırılmasının ne kadar zorlu olduğuna dair doğrudan bir gönderme taşır.
'Ulaşılması zor' anlamına gelen isim
Disprozyum adı, Yunanca 'ulaşılması zor, elde edilmesi güç' anlamına gelen 'dysprositos' kelimesinden gelir -- bu isim, elementin diğer lantanitlerden ayrıştırılmasının ne kadar zahmetli olduğunu doğrudan yansıtır.
De Boisbaudran, saf disprozyum örneğini elde edebilmek için otuzdan fazla kimyasal ayrıştırma işlemi gerçekleştirmek zorunda kalmıştı.
Elektrikli araç motorlarının sıcağa dayanıklı yardımcısı
Saf neodim mıknatıslar yüksek sıcaklıklarda manyetik gücünü kaybetme eğilimindedir; küçük oranlarda disprozyum eklenmesi bu sorunu önemli ölçüde azaltır ve mıknatısın motor çalışırken oluşan ısıya dayanmasını sağlar.
Bu nedenle disprozyum, elektrikli araç motorlarının performansı ve güvenilirliği için kritik ama nispeten az bilinen bir bileşendir.
Disprozyum nerelerde kullanılır?
- Neodim mıknatıslarına katkı maddesi olarak (yüksek sıcaklık performansını artırmak için)
- Nükleer reaktör kontrol çubuklarında
- Veri depolama teknolojilerinde
- Lazer malzemelerinde katkı maddesi olarak
Disprozyum tarih çizelgesi
De Boisbaudran'ın keşfi
Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran, holmiyum oksidinden disprozyumu ayrıştırmayı başardı.
İlgili elementler
Kaynaklar
Atom kütleleri IUPAC'ın (Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği) standart atom ağırlıkları tablosuna dayanır.
← Periyodik tabloya dön