Yükselen burç nasıl hesaplanır?
Hesap üç adımdan oluşur. Önce doğum saati, o tarihte Türkiye'de geçerli olan resmî saate göre (2016 öncesinde yaz ve kış saati dahil) evrensel saate (UTC) çevrilir. Sonra doğum yerinin boylamıyla yerel yıldız zamanı bulunur; bu, gökyüzünün o anda doğum yerine göre ne kadar döndüğünü gösterir. Son olarak doğum yerinin enlemi ve ekliptiğin eğikliğiyle, doğu ufkunun Güneş'in yıllık yolunu (ekliptik) kestiği nokta hesaplanır: yükselen burç bu noktanın bulunduğu burçtur.
Güneş ve Ay burçları ise doğum anında bu iki gök cisminin ekliptik üzerindeki konumundan bulunur. Ay'ın konumu ay evreleri sayfasındaki burç hesabıyla aynı yöntemle (Jean Meeus'un Ay formülleri) yapılır.
Hangi burç ne kadar sürede yükselir?
Burçlar ufukta eşit sürede yükselmez: ekliptik ufka eğik durduğu için bazı burçlar dik, bazıları yatık açıyla doğar ve süre enleme göre değişir. Bugün İstanbul'da en hızlı yükselen burç Balık (1 sa 08 dk), en yavaş yükselen Aslan (2 sa 32 dk). Bu yüzden hızlı yükselen burçlar yükselen olarak daha seyrek görülür.
| Burç | İstanbul | Antalya |
|---|---|---|
| Koç | 1 sa 12 dk | 1 sa 16 dk |
| Boğa | 1 sa 28 dk | 1 sa 28 dk |
| İkizler | 1 sa 52 dk | 2 sa 00 dk |
| Yengeç | 2 sa 24 dk | 2 sa 20 dk |
| Aslan | 2 sa 32 dk | 2 sa 28 dk |
| Başak | 2 sa 32 dk | 2 sa 24 dk |
| Terazi | 2 sa 32 dk | 2 sa 28 dk |
| Akrep | 2 sa 32 dk | 2 sa 28 dk |
| Yay | 2 sa 24 dk | 2 sa 20 dk |
| Oğlak | 1 sa 52 dk | 1 sa 56 dk |
| Kova | 1 sa 28 dk | 1 sa 32 dk |
| Balık | 1 sa 08 dk | 1 sa 16 dk |
Hesap hakkında not
Burçlar tropikal zodyağa göredir: ekliptik, ilkbahar ekinoksu noktasından (0° Koç) başlayarak 30'ar derecelik on iki dilime bölünür. Hesaplayıcı yalnızca gök cisimlerinin ve ufkun konumunu verir; burç yorumu içermez. Astroloji bilimsel bir yöntem değildir, sonuçları merak ve eğlence amacıyla değerlendirin. Konumlar bağımsız astronomi yazılımlarıyla karşılaştırılmış, yükselen derecesi 0,01° içinde örtüşmüştür; sonucun doğruluğu en çok doğum saatinin doğruluğuna bağlıdır.
Sık Sorulan Sorular
Yükselen burç nedir?
Doğduğunuz anda doğu ufkunda yükselmekte olan burçtur. Dünya kendi ekseni etrafında döndüğü için 12 burcun her biri gün içinde sırayla doğu ufkundan yükselir; yükselen burç bu yüzden doğum gününe değil, doğum saatine ve yerine bağlıdır.
Yükselen burç için doğum saati neden gerekli?
Yükselen burç ortalama 2 saatte bir değişir ve her 4 dakikada yaklaşık 1 derece ilerler. Örneğin 15 Mayıs 1990'da İstanbul'da saat 10:30'da doğan birinin yükseleni Aslan 0°'dir; ama burç sınırına çok yakın olduğu için 15 dakika önce doğmuş olsaydı yükseleni Yengeç olurdu.
Ay burcu nedir, nasıl bulunur?
Doğum anında Ay'ın bulunduğu burçtur. Ay bir burçta ortalama 2,5 gün kaldığı için ay burcu çoğu zaman yalnızca doğum tarihinden bulunabilir; ancak Ay o gün burç değiştirdiyse doğru sonuç için doğum saati gerekir. Hesaplayıcı bu durumda iki ihtimali birlikte gösterir.
Eski doğum tarihlerinde yaz saati hesaba katılıyor mu?
Evet. Türkiye 2016'ya kadar yaz ve kış saati uyguluyordu; örneğin Ocak 1985'te saat UTC+2, Temmuz 2000'de UTC+3'tü. Hesaplayıcı, doğum tarihindeki resmî saati uluslararası saat dilimi veritabanından (IANA) alarak doğum anını UTC'ye çevirir ve kullanılan farkı sonuçta gösterir.
Güneş burcum neden burç tarihlerinden farklı çıkıyor?
Gazetelerdeki burç tarihleri ortalamadır. Güneş bir burçtan diğerine her yıl birkaç saat farkla geçer; burç değişiminin olduğu günlerde doğanların güneş burcu, doğum saatine göre bir önceki ya da bir sonraki burç olabilir. Hesaplayıcı Güneş'in o andaki gerçek konumunu kullanır.