Yatay tankta seviye ile litre neden orantılı değil?
Dikey silindir ve dikdörtgen depolarda her santimetre seviye aynı hacme karşılık gelir. Yatay silindir tankta ise tabana ve tepeye yakın kısımlar dar, orta kısım geniştir. Bu yüzden çeyrek seviyedeki sıvı tankın dörtte biri değildir: Ø100 × 200 cm bir yatay tank 1.571 litredir ve 25 cm seviyede içinde 307 litre, yani toplamın yalnızca %19,6'i bulunur. Yarı seviyede tam yarısı (785 L) olur.
Hesapta tankın kesiti bir daire kesimi olarak alınır: dolu alan = r²·arccos((r − h)/r) − (r − h)·√(2rh − h²), hacim = alan × boy. Başları yuvarlak (yarım küre) tanklarda iki başın hacmi bir küre kapağı olarak eklenir. Bombeli ya da torisferik başlı tanklarda üreticinin tablosu daha doğrudur.
| Seviye (cm) | Litre | Doluluk |
|---|---|---|
| 0 | 0 | %0 |
| 10 | 82 | %5,2 |
| 20 | 224 | %14,2 |
| 30 | 396 | %25,2 |
| 40 | 587 | %37,4 |
| 50 | 785 | %50 |
| 60 | 984 | %62,6 |
| 70 | 1.174 | %74,8 |
| 80 | 1.347 | %85,8 |
| 90 | 1.489 | %94,8 |
| 100 | 1.571 | %100 |
Tank ölçüsü nasıl alınır?
Hesaba iç ölçüler girilmelidir. Saç tanklarda dış çaptan iki et kalınlığını çıkarın; plastik tanklarda et kalınlığı daha fazla olduğu için fark büyüktür. Sıvı seviyesini dolum ağzından dik bir çubukla, tankın en alt noktasına değdirerek ölçün. Tank eğimliyse ölçümü ortadan alın. Örneğin 100 cm iç çaplı yatay bir tankın 1000 litre olması için boyu 127,3 cm olmalıdır.
Litre, kilogram ve ton
Sıvının ağırlığı hacim × yoğunluktur. Motorinin yoğunluğu 15 °C'de 820–845 kg/m³ aralığındadır (EN 590); hesapta ortalama 832,5 kg/m³ alınır, buna göre 1 ton motorin yaklaşık 1.201 litredir. Benzin 720–775 kg/m³ (EN 228) aralığındadır, 1 ton benzin yaklaşık 1.338 litre eder. Sıvıların yoğunluğu sıcaklıkla değiştiği için yazın aynı kütle biraz daha fazla hacim kaplar. Su için sıcaklığa göre yoğunluğu su özellikleri tablosunda bulabilirsiniz.
Kaynaklar ve doğrulama
Hacimler geometrik formüllerle (daire kesimi ve küre kapağı) hesaplanır. Yoğunluklar: su IAPWS-95 (20 °C), motorin EN 590 ve benzin EN 228 standartlarının 15 °C yoğunluk aralığı.
Sık sorulan sorular
Yatay tank litre nasıl hesaplanır?
Tam hacim π × r² × boydur. Kısmi dolulukta seviyeye karşılık gelen daire kesimi alanı boy ile çarpılır. Ø100 × 200 cm tank 1.571 litredir.
1000 litrelik tankın ölçüleri ne olur?
Dikey silindirde 100 cm çap için 127,3 cm yükseklik; yatay silindirde 100 cm çap için 127,3 cm boy; dikdörtgen depoda 100 × 100 × 100 cm.
1 ton mazot kaç litre?
Motorinin yoğunluğu 820–845 kg/m³ olduğu için 1 ton yaklaşık 1183–1220 litredir; ortalama yoğunlukla 1.201 litre.
Tank cetveli nedir?
Ölçü çubuğuyla okunan seviyenin kaç litreye karşılık geldiğini gösteren tablodur. Araçtaki 'Ölçü çubuğu tablosu' bölümünde istediğiniz aralıkla çıkarabilirsiniz.