Galon, özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nde sıvı hacmi ölçmek için kullanılan geleneksel bir birimdir. Bir ABD sıvı galonu (US liquid gallon) tam olarak 3,78541 litreye eşittir ve genellikle 'galon' denince bu değer kastedilir.
Galon, yakıt tüketiminden (mil/galon), sıvı ürün etiketlerine kadar Amerika kaynaklı birçok üründe ve teknik dokümanda karşımıza çıkar; Türkiye'de metrik sistem kullanıldığından galon değerlerinin litreye çevrilmesi sık ihtiyaç duyulan bir işlemdir.
Galon temel bilgileri
- Birim adı
- Galon
- Sembolü
- gal
- Kategorisi
- Hacim Dönüşümleri
- Ölçüm sistemi
- ABD ölçü sistemi (US liquid gallon)
- SI karşılığı
- 1 galon (US) = 3,78541 L = 0,00378541 m³
- Yaygın kullanım
- Yakıt tüketimi, ABD kaynaklı sıvı ürün etiketleri ve mutfak ölçüleri
- Sembolü
- gal
- 1 ABD galonu
- 3,78541 litre
- 1 litre
- ≈ 0,264172 galon
- Birim sistemi
- ABD ölçü sistemi (US liquid gallon)
- İngiliz galonu
- 4,54609 litre (ABD galonundan farklı)
Galon nedir?
Galon, sıvı miktarını ifade etmek için kullanılan hacim birimidir. Amerika Birleşik Devletleri'nde 'galon' denince neredeyse her zaman ABD sıvı galonu (US liquid gallon) kastedilir ve bu değer tam olarak 3,78541178 litreye eşittir.
Galon, ABD'de yakıt istasyonlarından süt ve içecek ambalajlarına kadar günlük hayatın birçok alanında kullanılan standart bir hacim ölçüsüdür. Metrik sistem kullanan ülkelerde ise galon değerleri genellikle litreye çevrilerek anlaşılır hâle getirilir.
Galonun alt birimleri de vardır: 1 galon 4 quart'a, 8 pinte veya 16 cup'a eşittir. Bu iç bölünme, ABD mutfak ölçülerinde ve tarif kitaplarında sıkça karşılaşılan bir sistemdir.
Galon neden hâlâ kullanılıyor?
Amerika Birleşik Devletleri, dünya genelinde metrik sistemi resmî olarak benimsememiş nadir ülkelerden biridir. Bu nedenle galon, İngiliz ölçü sisteminin bir parçası olarak günlük hayatta ve endüstride yaygın kullanımını sürdürmektedir.
Otomotiv sektöründe yakıt ekonomisi ABD'de 'mil/galon' (MPG) cinsinden ifade edilir; bu da Amerika kaynaklı araç verilerini inceleyen Türk tüketicilerin galon-litre dönüşümüne sıkça ihtiyaç duymasına yol açar.
Petrol endüstrisinde de varil (barrel) ile birlikte galon kullanılır; 1 varil 42 ABD galonuna eşittir ve bu değer küresel petrol piyasası raporlarında sıkça geçer.
ABD galonu ile İngiliz galonu arasındaki fark
Galon kelimesi tek bir standart değeri ifade etmez; ABD galonu (3,78541 L) ile İngiliz (İmparatorluk) galonu (4,54609 L) birbirinden farklıdır ve aralarında yaklaşık yüzde 20 fark vardır.
Bu fark, tarihsel olarak İngiltere'nin 1824'te İmparatorluk galonunu standartlaştırmasına karşın, ABD'nin daha eski bir İngiliz şarap galonu tanımını (Queen Anne galonu) korumasından kaynaklanır.
Bir dönüşüm yaparken hangi galon türünün kastedildiği önemlidir; bu sayfadaki dönüşümler ABD sıvı galonu (US liquid gallon) üzerinden hesaplanmıştır, çünkü uluslararası ticarette ve teknik dokümanlarda en yaygın kullanılan tanım budur.
Galon ve diğer hacim birimleri
1 ABD galonu 3,78541 litreye, yaklaşık 0,133681 fitküpe ve 231 inçküpe eşittir. Bu değerler, galonun ABD ölçü sisteminin diğer hacim birimleriyle olan kesin ilişkisini gösterir.
Mutfak ölçülerinde galon; quart, pint ve cup gibi daha küçük birimlere bölünür. 1 galon 4 quart, 1 quart 2 pint, 1 pint ise 2 cup'a eşittir — bu iç içe geçmiş sistem ABD tariflerinde standart olarak kullanılır.
Litre cinsinden düşünüldüğünde, 1 galon yaklaşık 3,79 litreye karşılık gelir; bu da günlük hayatta hızlı bir tahmin yapmak isteyenler için kullanışlı bir yuvarlama noktasıdır.
Galon tarih çizelgesi
Kraliçe Anne galonu
İngiltere'de şarap ticareti için kullanılan galon tanımı (Queen Anne galonu) standartlaştırıldı; bu tanım daha sonra ABD galonunun temelini oluşturdu.
İngiliz İmparatorluk galonu
Birleşik Krallık, kendi galon tanımını (İmparatorluk galonu, 4,54609 L) resmîleştirdi ve bu tanım ABD galonundan ayrıştı.
ABD galonunun kesin tanımı
Mendenhall Düzeni ile ABD galonu, metrik sistem üzerinden kesin olarak 3,785411784 litre olarak sabitlendi.
Galon dönüşüm araçları
Sık sorulan sorular
1 galon kaç litredir?
1 ABD sıvı galonu 3,78541 litreye eşittir. Galonu litreye çevirmek için değer 3,78541 ile çarpılır.
1 litre kaç galondur?
1 litre yaklaşık 0,264172 ABD galonuna eşittir. Litreyi galona çevirmek için değer 3,78541'e bölünür.
ABD galonu ile İngiliz galonu aynı mı?
Hayır. ABD sıvı galonu 3,78541 litre, İngiliz (İmparatorluk) galonu ise 4,54609 litredir; aralarında yaklaşık yüzde 20 fark vardır.
1 galon kaç quart, pint veya cup eder?
1 galon 4 quart'a, 8 pinte veya 16 cup'a eşittir. Bu birimler ABD mutfak ölçü sisteminde birbirinin katları olarak tanımlanır.
Kaynaklar
Bu sayfadaki tanımlar ve dönüşüm değerleri aşağıdaki resmî metroloji kaynakları temel alınarak hazırlanmıştır.