Beygirgücü (hp), özellikle motorlu taşıtların ve motorların gücünü ifade etmek için kullanılan geleneksel bir birimdir. Metrik beygirgücü tam olarak 735,49875 watt'a eşittir ve Avrupa'da (Türkiye dahil) otomotiv sektöründe standart olarak kullanılır.
SI sisteminde güç birimi watt olmasına rağmen, beygirgücü tarihsel alışkanlık ve sektörel gelenek nedeniyle hâlâ araç teknik veri sayfalarında, satış broşürlerinde ve günlük dilde en çok kullanılan güç ifadelerinden biridir.
Beygirgücü temel bilgileri
- Birim adı
- Beygirgücü
- Sembolü
- hp
- Kategorisi
- Güç Dönüşümleri
- Ölçüm sistemi
- Metrik beygirgücü (PS/CV ailesi, SI dışı)
- SI karşılığı
- 1 hp (metrik) = 735,49875 W
- Yaygın kullanım
- Otomobil ve motosiklet motor gücü, teknik veri sayfaları ve araç karşılaştırmaları
- Sembolü
- hp (PS, BG)
- 1 beygirgücü (metrik)
- 735,49875 W
- 1 beygirgücü
- ≈ 0,73550 kW
- 1 kilowatt
- ≈ 1,35962 beygirgücü
- Birim sistemi
- Metrik beygirgücü ailesi (PS/CV, SI dışı)
Beygirgücü nedir?
Beygirgücü, bir motorun veya makinenin birim zamanda yaptığı işi, yani gücünü ifade eden bir birimdir. Türkçede 'beygir gücü' veya kısaca 'BG' olarak da anılır; Avrupa araç kataloglarında PS (Almanca Pferdestärke) veya CV (Fransızca cheval-vapeur) kısaltmalarıyla da karşılaşılır — üçü de aynı metrik değeri (735,49875 W) ifade eder.
ABD kaynaklı 'mekanik beygirgücü' (imperial hp) ise biraz farklı bir değere, 745,7 watt'a karşılık gelir. Bu iki beygirgücü türü birbirine çok yakın olsa da özdeş değildir; Türkiye'de ve Avrupa'da araç teknik verilerinde neredeyse her zaman metrik beygirgücü kullanılır.
Bir aracın 'beygir gücü' etiketindeki sayı, motorun maksimum çıkış gücünü belirli bir devir aralığında ifade eder ve aracın hızlanma performansı hakkında genel bir fikir verir.
Beygirgücü neden ortaya çıktı?
Beygirgücü kavramı, 18. yüzyılın sonlarında İskoç mühendis James Watt tarafından geliştirildi. Watt, buhar makinelerinin performansını dönemin en tanıdık güç kaynağı olan çalışma atlarıyla karşılaştırarak müşterilerine anlaşılır bir referans sunmak istedi.
Watt, bir atın belirli bir sürede yapabileceği işi ölçerek beygirgücünü tanımladı. Bu birim, buhar makinelerinin at gücüne kıyasla ne kadar verimli olduğunu göstermek için pratik bir pazarlama ve mühendislik aracı olarak hızla yaygınlaştı.
Zamanla beygirgücü, buhar makinelerinin ötesine geçerek içten yanmalı motorların, elektrik motorlarının ve özellikle otomobil endüstrisinin standart güç ifadesi hâline geldi.
Beygirgücü ve kilowatt arasındaki ilişki
1 metrik beygirgücü tam olarak 735,49875 watt'a, yani 0,73549875 kilowatt'a eşittir. Bu değer, 75 kilogram-kuvvetin 1 metrede 1 saniyede yaptığı iş üzerinden tanımlanır ve kesin bir dönüşüm faktörüdür.
Ters yönde, 1 kilowatt yaklaşık 1,35962 beygirgücüne eşittir. Avrupa Birliği düzenlemeleri gereği araç teknik verilerinde resmî güç değeri kilowatt cinsinden verilir; beygirgücü değeri genellikle parantez içinde tamamlayıcı bilgi olarak eklenir.
Örneğin 110 kW'lık bir motor yaklaşık 150 beygirgücüne, 184 kW'lık bir motor ise yaklaşık 250 beygirgücüne karşılık gelir.
Beygirgücü türleri arasındaki farklar
Metrik beygirgücü (hp, PS, CV) 735,49875 W değerindedir ve Türkiye dahil Avrupa'da kullanılan standarttır. Mekanik veya imperial beygirgücü (HP) ise Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık kaynaklı dokümanlarda görülür ve 745,7 W'a eşittir.
Bu iki değer arasındaki fark yaklaşık yüzde 1,4'tür; günlük kullanımda genellikle göz ardı edilebilecek küçüklükte olsa da, hassas mühendislik hesaplamalarında hangi beygirgücü türünün kullanıldığının belirtilmesi önemlidir.
Elektrik motorlarında beygirgücü yerine doğrudan watt veya kilowatt kullanımı daha yaygındır; beygirgücü kavramı özellikle içten yanmalı motorlar ve otomotiv sektörüyle özdeşleşmiştir.
Beygirgücü tarih çizelgesi
James Watt'ın beygirgücü tanımı
James Watt, buhar makinelerinin gücünü pazarlamak amacıyla beygirgücü kavramını ortaya attı ve bir atın yapabileceği işi referans aldı.
Metrik beygirgücünün yaygınlaşması
Avrupa'da metrik sistemin benimsenmesiyle birlikte beygirgücü, kilogram-kuvvet ve metre birimleri üzerinden 735,49875 watt olarak standartlaştırıldı.
Otomotiv endüstrisinde standartlaşma
Beygirgücü, içten yanmalı motorların ve otomobillerin güç etiketlemesinde dünya genelinde en yaygın kullanılan birim hâline geldi.
Beygirgücü dönüşüm araçları
Sık sorulan sorular
1 beygirgücü kaç kilowatt eder?
1 metrik beygirgücü yaklaşık 0,73550 kilowatt'a eşittir. Beygirgücünü kilowatt'a çevirmek için değer 0,73549875 ile çarpılır.
1 kilowatt kaç beygirgücü eder?
1 kilowatt yaklaşık 1,35962 beygirgücüne eşittir. Kilowatt'ı beygirgücüne çevirmek için değer 0,73549875'e bölünür.
Beygirgücü ile HP (mekanik beygirgücü) aynı mıdır?
Tam olarak aynı değildir. Metrik beygirgücü 735,49875 watt, mekanik (imperial) beygirgücü ise 745,7 watt'a eşittir; aradaki fark yaklaşık yüzde 1,4'tür.
Araç teknik verilerinde neden hem kW hem hp gösterilir?
Avrupa Birliği düzenlemeleri resmî güç değerinin kilowatt cinsinden verilmesini şart koşar; beygirgücü değeri ise tüketicilerin daha aşina olduğu geleneksel bir referans olarak ek bilgi şeklinde sunulur.
Kaynaklar
Bu sayfadaki tanımlar ve dönüşüm değerleri aşağıdaki resmî metroloji kaynakları temel alınarak hazırlanmıştır.