Molalite nedir?
Molalite (m), çözünen maddenin mol sayısının, çözücünün kilogram cinsinden kütlesine oranıdır: m = n / kg(çözücü). Molariteye çok benzer görünse de, aralarındaki tek ama kritik fark, paydada çözeltinin hacmi değil, yalnızca çözücünün kütlesinin kullanılmasıdır.
Molalite neden sıcaklıktan bağımsızdır?
Sıvıların hacmi sıcaklıkla değişir (ısınınca genleşir, soğuyunca büzülür), ama kütlesi değişmez. Molarite hacme dayandığı için sıcaklıkla birlikte (çok az da olsa) değişirken, molalite kütleye dayandığı için sıcaklık ne olursa olsun sabit kalır. Bu yüzden hassas bilimsel ölçümlerde, özellikle sıcaklığın değiştiği deneylerde molalite tercih edilir.
Kolligatif özellikler ve molalite
Molalite, kolligatif özellik hesaplarının (çözeltinin donma noktası alçalması, kaynama noktası yükselmesi, buhar basıncı düşmesi gibi çözünen parçacık sayısına bağlı özellikler) standart birimidir. Örneğin donma noktası alçalması ΔT = Kf × m formülüyle hesaplanır; burada Kf çözücüye özgü bir sabit, m ise molalitedir. Bu formüllerde molarite değil özellikle molalite kullanılır, çünkü deney sırasında sıcaklık değiştikçe hacim de değişir ve molarite yanıltıcı sonuç verir.
Antifriz ve tuzlama: gerçek dünya uygulaması
Kış aylarında yollara tuz serpilmesi veya araç radyatörlerine antifriz eklenmesi, doğrudan donma noktası alçalması ilkesine dayanır. Bu uygulamaların etkinliği hesaplanırken mühendisler molalite birimini kullanır, çünkü sonuç sıcaklığa bağlı hacim değişimlerinden etkilenmemelidir — antifriz sıcak motor odasında da soğuk dış havada da aynı koruma seviyesini sağlamalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Molalite nedir?
Molalite (m), bir çözeltide çözünenin mol sayısının, çözücünün kilogram cinsinden kütlesine oranıdır. Birimi mol/kg'dır.
Molalite ve molarite arasındaki fark nedir?
Molarite (M) çözelti hacmine (litre) dayanırken, molalite (m) çözücü kütlesine (kilogram) dayanır. Hacim sıcaklıkla değiştiği için molarite sıcaklığa bağlıyken, kütle sabit olduğu için molalite sıcaklıktan bağımsızdır.
Molalite ne zaman kullanılır?
Molalite, özellikle sıcaklığın değiştiği deneylerde (kaynama noktası yükselmesi, donma noktası alçalması gibi kolligatif özellik hesaplarında) tercih edilir, çünkü sonuç sıcaklık dalgalanmalarından etkilenmez.
Molalite nasıl hesaplanır?
Molalite, m = n / kg(çözücü) formülüyle hesaplanır. Burada n çözünenin mol sayısı, kg(çözücü) ise çözücünün kilogram cinsinden kütlesidir. Dikkat: paydada çözeltinin değil, yalnızca çözücünün kütlesi kullanılır.
Kaynaklar
Molalite tanımı, IUPAC'ın derişim birimleri standardına dayanır.