Bir kutuya değer yazın, diğer bütün birimler aynı anda hesaplansın. Kilogram ve gramın yanında pound, ons ve stone gibi İngiliz ölçüleri, kuyumcuda kullanılan troy ons ve karat, Osmanlı'dan kalma okka, dirhem ve batman da burada.
Sık kullanılan birimler arasında çeviri tablosu
Satırdaki birimin 1 tanesi, sütundaki birimden kaç tane eder.
| g | kg | ton | oz | lb | ozt | okka | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 gram | 1 | 0,001 | 0,000001 | 0,03527396 | 0,002204623 | 0,03215075 | 0,0007794566 |
| 1 kilogram | 1.000 | 1 | 0,001 | 35,27396 | 2,204623 | 32,15075 | 0,7794566 |
| 1 ton | 1.000.000 | 1.000 | 1 | 35.273,96 | 2.204,623 | 32.150,75 | 779,4566 |
| 1 ons | 28,34952 | 0,02834952 | 0,00002834952 | 1 | 0,0625 | 0,9114583 | 0,02209722 |
| 1 pound | 453,5924 | 0,4535924 | 0,0004535924 | 16 | 1 | 14,58333 | 0,3535556 |
| 1 troy ons | 31,10348 | 0,03110348 | 0,00003110348 | 1,097143 | 0,06857143 | 1 | 0,02424381 |
| 1 okka | 1.282,945 | 1,282945 | 0,001282945 | 45,25455 | 2,82841 | 41,24764 | 1 |
Kütle mi, ağırlık mı?
Günlük dilde "ağırlığım 70 kilo" deriz, ama kilogram aslında kütlenin birimidir. Kütle bir cismin ne kadar madde içerdiğini gösterir ve nerede olursanız olun değişmez. Ağırlık ise yer çekiminin o kütleye uyguladığı kuvvettir ve bilimde newton ile ölçülür.
Farkı en iyi Ay gösterir. Ay'ın çekimi Dünya'nınkinin yaklaşık altıda biri olduğu için orada tartıya çıkan biri çok daha hafif görünür, ama kütlesi aynıdır. Hangi gezegende ne kadar geleceğinizi gezegenlerde kaç kilo gelirim aracıyla hesaplayabilirsiniz. Dünya üzerinde ise tartının gösterdiği kilogram, kütlenizle aynı kabul edilir; bu sayfadaki bütün çeviriler de kütle çevirisidir.
Kilogram: bir metal silindirden doğa sabitine
1889'dan 2019'a kadar dünyadaki bütün kilogramlar, Paris yakınlarında bir kasada saklanan platin-iridyum bir silindire bağlıydı. Uluslararası kilogram prototipi denen bu silindirin kütlesi, tanım gereği tam 1 kilogramdı. Kopyalarıyla yapılan karşılaştırmalar, yıllar içinde aralarında mikrogram düzeyinde farklar oluştuğunu gösterdi.
2019'dan beri kilogram bir nesneye değil, Planck sabitine bağlı. Böylece kilogram da metre ve saniye gibi, dünyanın herhangi bir yerinde bir doğa sabitinden yeniden üretilebilen bir birim oldu. Mutfak tartınızın gösterdiği değer bundan etkilenmedi; değişiklik tanımın kendisindeydi.
Ton, kental ve üç farklı ton
Metrik ton 1.000 kilogramdır. Tarımda verim çoğu zaman kental ile söylenir: 1 kental 100 kilogramdır ve 10 kental 1 ton eder. "Dekardan 5 kental buğday" dendiğinde kastedilen, dekar başına 500 kilogramdır.
İngilizce kaynaklarda "ton" kelimesi dikkat ister. ABD'de kullanılan kısa ton 907,2 kg, İngiltere'deki uzun ton ise 1.016 kg eder. Uluslararası ticarette ve gemi yüklerinde çoğunlukla metrik ton kullanılır; ama ABD kaynaklı bir belgede birimin yanında "metric" yazmıyorsa kısa ton olabilir.
Pound, ons ve stone
1 pound tam olarak 0,4535924 kilogramdır; bu değer 1959'da yapılan uluslararası anlaşmayla sabitlendi. Kabaca hesap için pound'u 2,2'ye bölmek yeterlidir: 150 pound yaklaşık 68 kg eder. 1 pound 16 ons olduğu için 1 ons yaklaşık 28,35 gramdır.
İngiltere'de vücut ağırlığı çoğu zaman stone ile söylenir. 1 stone 14 pound, yani yaklaşık 6,35 kg'dır. "11 stone" diyen biri yaklaşık 70 kilodur. Yabancı tariflerde ve beslenme etiketlerinde ons ve pound sık geçer; mutfakta gram cinsinden çalışmak için bu çeviriler yeterlidir.
Kuyumcuda: troy ons ve karat
Haberlerde altının fiyatı "ons başına dolar" olarak verilir. Buradaki ons, mutfaktaki ons değil troy onstur: 31,10348 gram. Mutfak onsundan (28,35 g) yaklaşık yüzde 10 ağırdır. Ons fiyatından gram altın fiyatına gitmek için ons fiyatını 31,1'e bölüp dolar kuruyla çarpmak gerekir; kuyumcudaki fiyata işçilik ve kâr da eklenir. Gram, çeyrek ve ayar hesapları için altın hesaplama aracına bakabilirsiniz.
Karat ise değerli taşların ağırlığıdır: 1 karat tam 200 miligram, yani 0,2 gramdır. Altındaki "22 ayar" ile karıştırılmamalıdır; ayar bir saflık oranıdır, karat bir ağırlıktır. 1 karatlık bir pırlanta 0,2 gram gelir.
Okka, dirhem, miskal ve batman
1931'de kabul edilen 1782 sayılı Ölçüler Kanunu'ndan önce çarşıda ağırlık okka ile ölçülürdü. Bu ölçüler birbirine bağlıydı:
- Dirhem: yaklaşık 3,21 gram. Baharat ve ilaç gibi küçük miktarlar için.
- Miskal: 1,5 dirhem, yaklaşık 4,81 gram. Altın, gümüş ve değerli ilaçlar için.
- Okka: 400 dirhem, yaklaşık 1,283 kilogram. Günlük alışverişin temel ölçüsü.
- Batman: çeviricide 6 okka, yaklaşık 7,7 kilogram. Değeri bölgeye göre 2 ile 8 okka arasında değişirdi.
Eski bir tarifte "yarım okka un" görüyorsanız, bu yaklaşık 640 gramdır. Eski tapu, vakıf ya da tereke kayıtlarında geçen batman ve kantar gibi ölçülerin değeri yere göre değiştiği için kesin sonuç gerekiyorsa kaydın ait olduğu bölgenin ölçüsüne bakmak gerekir.
Miligram ve mikrogram: ilaç kutusundaki fark
İlaç ve vitamin kutularında iki küçük birim sık geçer: miligram (mg) ve mikrogram (µg ya da mcg). 1 miligram 1.000 mikrogramdır. İkisini karıştırmak dozu bin kat değiştirir; bu yüzden etiketteki birimi her zaman dikkatle okuyun.
D vitamini gibi bazı vitaminlerin dozu ayrıca uluslararası ünite (IU) ile yazılır. IU bir kütle birimi değildir ve her madde için başka bir karşılığı vardır; bu çeviricide yer almaz. İlaç ve takviye dozları için doktorunuza ya da eczacınıza danışın.
Popüler dönüşümler
Tüm kütle birimleri
Her birimin kilogram cinsinden karşılığı. Ayrı sayfası olan dönüşümler linklidir.Kilogram: Kilogram, Uluslararası Birim Sistemi'nde kütlenin temel birimidir. Ticaret, laboratuvar ve mühendislikte yaygın olarak kullanılır.
- 1 Gram = 0,001 kgGram, kilogramın binde birine eşit bir kütle birimidir. Gıda, laboratuvar ve küçük maddesel miktarları ifade etmekte kullanılır.Kilogram → GramGram → KilogramGram → MiligramMiligram → Gram
- 1 Miligram = 0,000001 kgMiligram, gramın binde birine eşit çok küçük bir kütle birimidir. İlaç ve laboratuvar ölçümlerinde kritik öneme sahiptir.Gram → MiligramMiligram → Gram
- 1 Kental = 100 kgKental (kental/quintal), 100 kilograma eşit bir kütle birimidir. Türkiye'de başta tarımsal verim ve hasat miktarlarının ifade edilmesinde yaygın kullanılır.
- 1 Ton = 1.000 kgMetrik ton, 1000 kilograma eşit büyük bir kütle birimidir. Ağır yüklerin ve endüstriyel miktarların ifade edilmesinde kullanılır.Ton → KilogramKilogram → Ton
- 1 Hektogram = 0,1 kg
- 1 Metrik pound (500 g) = 0,5 kg
- 1 Arroba (15 kg) = 15 kg
- 1 Pound = 0,4535924 kgPound, İngiliz ve Amerikan ölçü sistemlerinde kullanılan bir kütle birimidir. Bir uluslararası pound tam olarak 0,45359237 kilograma eşittir.Pound → Kilogram
- 1 Stone = 6,350293 kgStone (st), Birleşik Krallık ve İrlanda'da özellikle vücut ağırlığı belirtmek için kullanılan bir kütle birimidir. 1 stone, 14 pound'a (6,35029318 kg) eşittir.
- 1 Grain = 0,00006479891 kgGrain, tarihi bir kütle birimidir ve günümüzde en çok mermi/barut ağırlığı ile okçulukta ok ağırlığını ifade etmek için kullanılır. 1 grain, yaklaşık 64,8 miligrama eşittir.
- 1 Dalton = 1,660539 × 10⁻²⁷ kgDalton (Da), atom ve moleküllerin kütlesini ifade etmek için kullanılan çok küçük bir kütle birimidir; karbon-12 atomunun kütlesinin on ikide birine eşittir.
- 1 Ons = 0,02834952 kgOns, İngiliz ve Amerikan ölçü sistemlerinde kullanılan küçük bir kütle birimidir. Bir avoirdupois ons 28,349523125 grama eşittir.Ons → Gram
- 1 Okka = 1,282945 kgOkka (kıyye), Osmanlı döneminde kullanılan geleneksel bir kütle birimidir. 400 dirheme, yani yaklaşık 1282,945 grama eşittir.Okka → Kilogram
- 1 Dirhem = 0,003207362 kgDirhem, Osmanlı döneminde kullanılan küçük bir kütle birimidir. Bir okkanın dörtyüzde birine, yaklaşık 3,207 grama eşittir.Dirhem → Gram
- 1 Miskal = 0,004811044 kgMiskal, Osmanlı döneminde altın, gümüş ve değerli ilaçlar gibi hassas tartım gerektiren maddeler için kullanılan bir kütle birimidir. 1 miskal, tam olarak 1,5 dirheme (4,81104375 grama) eşittir.
- 1 Batman = 7,69767 kgBatman, Anadolu'da yaygın kullanılan geleneksel bir ağırlık birimidir. Yakın dönemde ticarette kullanılan standarda göre 1 batman 6 okkaya (yaklaşık 7,698 kg) eşittir; ancak bölgeye göre 2 ila 8 okka arasında büyük farklılıklar gösterebilirdi.
- 1 Bizans Litrası = 0,324 kgBizans litrası (litra), Bizans İmparatorluğu'nda kullanılan temel kütle birimidir. Metrik karşılığı yaklaşık 324 gramdır.
- 1 Bizans Onsu = 0,027 kgBizans onsu (ounkia), Bizans litrasının on ikide birine eşit bir kütle birimidir. Metrik karşılığı yaklaşık 27 gramdır.
- 1 Troy Ons = 0,03110348 kgTroy ons, altın, gümüş ve platin gibi kıymetli madenlerin uluslararası piyasalarda tartılmasında kullanılan özel bir kütle birimidir. Günlük hayatta bilinen 'ons' (avoirdupois ons, 28,35 g) ile karıştırılmamalıdır; troy ons tam olarak 31,1034768 grama eşittir.
- 1 Karat = 0,0002 kgKarat, elmas, yakut, zümrüt gibi değerli taşların ağırlığını ifade etmek için kullanılan bir kütle birimidir. 1 karat tam olarak 0,2 grama (200 miligram) eşittir. Altının saflığını ifade eden 'ayar' kavramıyla aynı şey değildir; karat burada bir ağırlık, ayar ise bir saflık oranıdır.Karat → Gram
- 1 Mikrogram = 1 × 10⁻⁹ kg
- 1 Nanogram = 1 × 10⁻¹² kg
- 1 Santigram = 0,00001 kg
- 1 Desigram = 0,0001 kg
- 1 Kiloton = 1.000.000 kg
- 1 Kısa ton (ABD) = 907,1847 kg
- 1 Uzun ton (İngiliz) = 1.016,047 kg
- 1 Slug = 14,5939 kg
- 1 Pennyweight = 0,001555174 kg
- 1 Hundredweight (ABD) = 45,35924 kg
- 1 Hundredweight (İngiliz) = 50,80235 kg
- 1 Dram (avoirdupois) = 0,001771845 kg
- 1 Troy pound = 0,3732417 kg
- 1 Elektron kütlesi = 9,109384 × 10⁻³¹ kg
- 1 Kantar (44 okka) = 56,44958 kg
- 1 Çeki (4 kantar) = 225,7983 kg
- 1 Dönük (1/4 dirhem) = 0,0008018406 kg
- 1 Funt (Rus libresi) = 0,4095172 kg
- 1 Zolotnik = 0,004265804 kg
- 1 Lot (Rus) = 0,01279741 kg
Sık sorulan sorular
1 kilogram kaç gram?
1 kilogram 1.000 gramdır. 1 gram ise 1.000 miligramdır.
1 pound kaç kilogram?
1 pound tam olarak 0,4535924 kilogramdır. 1 kilogram ise yaklaşık 2,2 pounddur.
1 ton kaç kilogram?
1 metrik ton 1.000 kilogramdır. ABD'deki kısa ton yaklaşık 907,2 kg, İngiliz uzun tonu yaklaşık 1.016 kg'dır.
1 ons kaç gram?
Mutfakta kullanılan ons yaklaşık 28,35 gramdır. Altın fiyatlarında kullanılan troy ons ise 31,10348 gramdır.
1 okka kaç kilogram?
1 okka 400 dirhemdir ve yaklaşık 1,283 kilogram eder.
1 karat kaç gram?
1 karat tam olarak 0,2 gram, yani 200 miligramdır. Altının saflığını gösteren ayar ile aynı şey değildir.
Kaynaklar
- BIPM, Uluslararası Birimler Sistemi (SI Broşürü), 9. baskı
- NIST, Inch-pound ve SI birimleri arasında dönüşüm faktörleri (SP 811)
- Birleşik Krallık, Weights and Measures Act 1985
- 1782 sayılı Ölçüler Kanunu (Resmî Gazete, 1931)